اسید فسفریک
اگر با فرمول شیمیایی H₃PO₄ آشنا باشید، احتمالاً میدانید که اسید فسفریک یکی از اسیدهای معدنی پرکاربرد در صنعت است. جرم مولی آن ۹۷.۹۹ گرم بر مول است و از نظر ساختاری، یک اسید سهپروتونی محسوب میشود؛ یعنی سه اتم هیدروژن در گروههای هیدروکسیل آن قابلیت یونیزهشدن دارند. در حالت خالص، این ماده به شکل بلورهای سفیدرنگ با نقطه ذوب نزدیک به ۴۲.۳۵ درجه سانتیگراد دیده میشود، هرچند در عمل و در خطوط تولید صنعتی، معمولاً آن را به صورت محلول آبی با غلظتهای متفاوت (از حدود ۳۰ تا ۸۵ درصد وزنی) عرضه میکنند. یونیزاسیون این اسید طی سه مرحله اتفاق میافتد و ثابتهای تفکیک (pKa) آن به ترتیب حدود ۲.۱۵، ۷.۲۰ و ۱۲.۳۵ است. همین ویژگی باعث شده اسید فسفریک بتواند در قالب یونهای H₂PO₄⁻، HPO₄²⁻ و PO₄³⁻ نقش مهمی در محلولهای بافر و تنظیم pH ایفا کند.
برخلاف اسیدهایی مثل سولفوریک یا هیدروکلریک که قدرت اسیدی بسیار بالایی دارند، اسید فسفریک را باید یک اسید با قدرت متوسط دانست؛ اما در عوض پایداری و غیرفرار بودنش، آن را برای طیف وسیعی از کاربردهای غذایی و صنعتی گزینه مناسبی کرده است. نکتهای که در خرید و فروش این محصول باید بدانید این است که غلظت روی برچسب محصولات صنعتی معمولاً بر مبنای درصد وزنی P₂O₅ (پنتوکسید فسفر معادل) گزارش میشود، نه درصد H₃PO₄ خالص؛ رابطه این دو مستقیم است و هر مول P₂O₅ معادل دو مول H₃PO₄ محاسبه میشود.
اسید فسفریک صنعتی شفاف
تولید اسید فسفریک صنعتی به صورت اختصاصی در خلوصهای ۳۰٪، ۵۰٪ و ۷۰٪ از خاکه معدنی فسفات (تأمین خاک فسفات از سوریه) با فناوری بهروز، خلوص کنترلشده و ظاهری کاملاً شفاف برای مصارف حساس در صنایع کودسازی، تصفیه آب، فلزکاری و شیمیایی. تصویر واقعی شفافیت اسید فسفریک صنعتی تولیدی ما در خلوصهای ۳۰٪ تا ۷۰٪ در روبرو مشاهده میکنید.
- شفافیت کریستالی بدون کدورت در غلظتهای ۳۰٪، ۵۰٪ و ۷۰٪
- کنترل دقیق ناخالصیها، مناسب خطوط تولید حساس و مداوم
- تأمین مستقیم از تولیدکننده، امکان قراردادهای تأمین بلندمدت B2B
چند نوع اسید فسفریک وجود دارد؟
وقتی صحبت از انواع اسید فسفریک میشود، باید از چند زاویه مختلف به موضوع نگاه کرد.
بر مبنای روش تولید، دو مسیر اصلی وجود دارد. اسید فسفریک تر (Wet Process) از واکنش سنگ فسفات با اسید سولفوریک، نیتریک یا هیدروکلریک به دست میآید و بیشتر در مصارف کشاورزی و صنعتی کاربرد دارد. در مقابل، اسید فسفریک حرارتی (Thermal Process) از سوزاندن فسفر عنصری و هیدراسیون بعدی آن تولید میشود و خلوص بهمراتب بالاتری دارد؛ به همین دلیل بیشتر در صنایع غذایی، دارویی و الکترونیک استفاده میشود.
از نظر خلوص و کاربرد هم میتوان آن را به چند گرید تقسیم کرد: گرید فنی یا صنعتی، گرید غذایی که باید با استانداردهایی مثل FCC مطابقت داشته باشد، گرید کود شیمیایی و گرید الکترونیک که خلوص فوقالعاده بالایی برای صنعت نیمههادیها نیاز دارد.
از نظر رنگ هم تفاوتهایی دیده میشود. حضور ناخالصیهایی مثل ترکیبات آهن، منگنز و مواد آلی در سنگ فسفات خام باعث میشود اسید فسفریک تولیدشده به روش تر، رنگی بین سبز تا قهوهای تیره داشته باشد. برای رسیدن به محصولی بیرنگ تا زرد کمرنگ (همان چیزی که در بازار به سفید صنعتی معروف است)، باید فرآیندهایی مثل اکسیداسیون، رنگبری با کربن فعال و بنتونیت و حذف آهن محلول روی آن انجام شود.
از نظر غلظت نیز رایجترین درصدهای تجاری ۳۰، ۴۰، ۵۰، ۷۵ و ۸۵ درصد وزنی هستند که انتخاب هرکدام به کاربرد نهایی محصول – چه کود باشد، چه تصفیه آب و چه صنایع غذایی – بستگی دارد.
یک نکته فنی هم قابل ذکر است: اصطلاح اسید فسفریک آلی از نظر علمی درست نیست، چون این ترکیب ذاتاً یک اسید معدنی است. آنچه گاهی با این نام شنیده میشود، در واقع اشاره به استرهای فسفات آلی مثل فسفولیپیدها دارد که ترکیباتی کاملاً متفاوتاند.
تولیدات شیمی کانه: اسید فسفریک سبز و سفید صنعتی
در شیمی کانه، تولید اسید فسفریک با فرآیند تر و به روش دیهیدرات انجام میشود. در این روش، سنگ فسفات با اسید سولفوریک ۹۸ درصد در دمایی کنترلشده وارد واکنش میشود و کیک جامد سولفات کلسیم (ژیپس) از فاز مایع اسیدی جدا میگردد. حاصل این فرآیند، دو محصول اصلی است:
محصول اول، اسید فسفریک سبز است که همان محصول خام اولیه فرآیند بهحساب میآید. حضور ترکیبات آهن (عمدتاً به شکل یونهای Fe²⁺ و Fe³⁺) و سایر ناخالصیهای فلزی سنگ معدن باعث میشود این محصول رنگ سبز مشخصی داشته باشد؛ رنگی که برای کاربردهایی مثل برخی کودهای فسفاته مشکلی ایجاد نمیکند.
محصول دوم، اسید فسفریک سفید صنعتی یا بیرنگ است. برای تولید این نوع، در مرحله واکنش از پرهیدرول یا پرمنگنات پتاسیم بهعنوان عامل اکسیدکننده استفاده میشود تا آهن دوظرفیتی محلول به آهن سهظرفیتی تبدیل شده و در مرحله فیلتراسیون از محلول جدا شود. سپس با افزودن اگزالیک اسید و موادی مانند برخی انواع زئولیت فعال در انتهای خط تولید، رنگبری نهایی صورت میگیرد تا محصولی شفاف و بیرنگ به دست آید. در طول این فرآیند، برای کنترل فعالیت اسید فلوئوریدریک آزاد و رسوبدهی فلوئور از افزودنیهای پتاسیمدار و سیلیسدار هم استفاده میشود؛ همچنین افزودنیهای کمکفیلتر نقش مهمی در شکلدهی به کریستالهای گچ دیهیدرات و بالابردن بازده فیلتراسیون دارند. شیمی کانه هر دو نوع محصول را در غلظتهای تجاری ۳۰، ۴۰ و ۵۰ درصد P₂O₅ عرضه میکند.
اسید فسفریک ۳۰، ۴۴ سبز و ۵۰ درصد
در این صفحه میتوانید مشخصات فیزیکی و ترکیب شیمیایی اسید فسفریک در سه غلظت ۳۰ درصد، ۴۴ درصد سبز و ۵۰ درصد را مشاهده کنید. اطلاعات مناسب برای استفاده صنعتی، کشاورزی و فرمولاسیونهای تخصصی ارائه شده است.
اسید فسفریک ۳۰ درصد
مناسب برای مصارف عمومی با رنگ شفاف و خلوص کنترلشده در صنایع مختلف.
- رنگ: کمتر از ۵۰ APHA
- نقطه جوش تقریبی: ۱۴۸ درجه سانتیگراد در ۵۰٪
- ویسکوزیته در ۲۵°C: ۸ تا ۱۰ CP
- نقطه انجماد: ۰ تا منفی ۱ درجه سانتیگراد
ترکیب شیمیایی اصلی
- H3PO4: ۲۷ تا ۲۸٪
- P2O5: ۱۹ تا ۲۰٪
- فلزات سنگین: ≤ ۱۰ ppm
- ماده نامحلول: ≤ ۰٫۰۵٪
اسید فسفریک ۴۴ درصد (سبز)
اسید فسفریک با رنگ سبز، مناسب کاربردهای خاص و فرمولاسیونهای تخصصی در صنایع مختلف.
- رنگ: سبز (Green Colour)
- نقطه جوش تقریبی: ۱۵۹ درجه سانتیگراد در ۵۰٪
- ویسکوزیته در ۲۵°C: ۸ تا ۱۰ CP
- نقطه انجماد: ۱ تا منفی ۲ درجه سانتیگراد
ترکیب شیمیایی اصلی
- H3PO4: ۴۰ تا ۴۲٪
- P2O5: ۲۸٫۵ تا ۳۰٫۵٪
- Fe2+: ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ ppm
- Fe3+: ۷۰۰۰ تا ۹۰۰۰ ppm
اسید فسفریک ۵۰ درصد
اسید فسفریک با غلظت ۵۰ درصد، مناسب خطوط تولید و کاربردهای تخصصی با خلوص بالا.
- رنگ: کمتر از ۵۰ APHA
- نقطه ذوب: ۱۵۸ درجه سانتیگراد
- ویسکوزیته در ۲۵°C: ۹ تا ۱۲ CP
- نقطه انجماد: منفی ۱ تا منفی ۲ درجه سانتیگراد
ترکیب شیمیایی اصلی
- H3PO4: ۴۹ تا ۵۱٪
- P2O5: ۳۵٫۵ تا ۳۶٫۵٪
- فلزات سنگین: ≤ ۸ ppm
- ذرات نامحلول: ≤ ۰٫۰۵٪
آنالیز کامل اسید فسفریک ۳۰ درصد
در جدولهای زیر مشخصات فیزیکی و ترکیب شیمیایی اسید فسفریک ۳۰ درصد با جزئیات کامل ارائه شده است.
مشخصات فیزیکی (Physical Properties)
| مشخصه | مقدار | واحد / توضیح |
|---|---|---|
| رنگ (Colour) | < 50 | APHA |
| نقطه جوش تقریبی در غلظت ۵۰٪ (Boiling Point) | 148 | درجه سانتیگراد (تقریبی در ۵۰٪) |
| ویسکوزیته در ۲۵ درجه سانتیگراد (Viscosity at 25°C) | 8 ~ 10 | CP |
| نقطه انجماد (Freezing Point) | 0 ~ -1 | درجه سانتیگراد |
ترکیب شیمیایی (Chemical Composition)
| جزء | مقدار | واحد / توضیح |
|---|---|---|
| Assay H3PO4 | 27 ~ 28 | درصد وزنی (%) |
| P2O5 | 19 ~ 20 | درصد وزنی (%) |
| Fe2+ | 10 ~ 20 | ppm |
| Fe3+ | 200 ~ 300 | ppm |
| Ca2+ | ≤ 200 | ppm |
| F- | 30 ~ 50 | ppm |
| Mg2+ | ≤ 150 | ppm |
| Al3+ | ≤ 100 | ppm |
| As | ≤ 5 | ppm |
| SO42- | ≤ 0.08 | درصد وزنی (%) |
| فلزات سنگین (Pb, Co, Ni, Cu) | ≤ 10 | ppm |
| ماده نامحلول (Insoluble Matter) | ≤ 0.05 | درصد وزنی (%) |
آنالیز کامل اسید فسفریک ۴۴ درصد (سبز)
آنالیز کامل اسید فسفریک ۴۴ درصد با رنگ سبز و جزئیات فیزیکی و شیمیایی در جدولهای زیر ارائه شده است.
مشخصات فیزیکی (Physical Properties)
| مشخصه | مقدار | واحد / توضیح |
|---|---|---|
| رنگ (Colour) | Green | رنگ سبز |
| نقطه جوش تقریبی در غلظت ۵۰٪ (Boiling Point) | 159 | درجه سانتیگراد (تقریبی در ۵۰٪) |
| ویسکوزیته در ۲۵ درجه سانتیگراد (Viscosity at 25°C) | 8 ~ 10 | CP |
| نقطه انجماد (Freezing Point) | 1 ~ -2 | درجه سانتیگراد |
ترکیب شیمیایی (Chemical Composition)
| جزء | مقدار | واحد / توضیح |
|---|---|---|
| Assay H3PO4 | 40 ~ 42 | درصد وزنی (%) |
| P2O5 | 28.5 ~ 30.5 | درصد وزنی (%) |
| Fe2+ | 1000 ~ 2000 | ppm |
| Fe3+ | 7000 ~ 9000 | ppm |
| Ca2+ | ≤ 250 | ppm |
| F- | 35 ~ 55 | ppm |
| Mg2+ | ≤ 180 | ppm |
| Al3+ | ≤ 200 | ppm |
| As | ≤ 10 | ppm |
| SO42- | ≤ 1.35 | درصد وزنی (%) |
| فلزات سنگین (Pb, Co, Ni, Cu) | ≤ 10 | ppm |
| ماده نامحلول (Insoluble Matter) | ≤ 0.1 | درصد وزنی (%) |
آنالیز کامل اسید فسفریک ۵۰ درصد
در این بخش آنالیز کامل اسید فسفریک ۵۰ درصد شامل مشخصات فیزیکی و ترکیب شیمیایی ارائه میشود.
مشخصات فیزیکی (Physico Information)
| مشخصه | مقدار | واحد / توضیح |
|---|---|---|
| رنگ (Colour) | < 50 | APHA |
| نقطه ذوب (Melting Point) | 158 | درجه سانتیگراد |
| ویسکوزیته در ۲۵ درجه سانتیگراد (Viscosity at 25°C) | 9 ~ 12 | CP |
| نقطه انجماد (Freezing Point) | -1 ~ -2 | درجه سانتیگراد |
ترکیب شیمیایی (Specifications)
| جزء | مقدار | واحد / توضیح |
|---|---|---|
| Assay H3PO4 | 49 ~ 51 | درصد وزنی (%) |
| P2O5 | 35.5 ~ 36.5 | درصد وزنی (%) |
| Fe2+ | 10 ~ 20 | ppm |
| Fe3+ | 200 ~ 300 | ppm |
| Ca2+ | ≤ 200 | ppm |
| F- | 30 ~ 50 | ppm |
| Mg2+ | ≤ 150 | ppm |
| Al3+ | ≤ 100 | ppm |
| As | ≤ 5 | ppm |
| SO42- | ≤ 0.08 | درصد وزنی (%) |
| فلزات سنگین (Pb, Co, Ni, Cu) | ≤ 8 | ppm |
| ذرات نامحلول (Unsoluble Particle) | ≤ 0.05 | درصد وزنی (%) |
کاربرد اسید فسفریک چیست؟
از نظر روش تولید صنعتی، همانطور که گفته شد دو مسیر اصلی وجود دارد: فرآیند تر که خودش به دو زیرروش دیهیدرات (DH) و همیهیدرات (HH) تقسیم میشود – روش HH میتواند در همان مرحله فیلتراسیون به غلظت بالاتری (۴۰ تا ۵۰ درصد P₂O₅) برسد، اما کنترل دمایی دقیقتر و استفاده از آلیاژهای حرارتی خاص برای مقابله با خوردگی ناشی از فلوئور سنگ فسفات را میطلبد. در مقابل، فرآیند حرارتی از احتراق فسفر زرد عنصری در هوا و هیدراسیون بعدی P₂O₅ حاصل استفاده میکند و محصولی با خلوص بسیار بالا و عاری از ناخالصیهای فلزی سنگین تولید میکند. اما کاربرد این اسید فراتر از خط تولید است. از مهمترین حوزههای مصرف آن میتوان به این موارد اشاره کرد:
تولید کودهای فسفاته مایع و جامد (DAP، MAP، NPK)
بزرگترین حجم مصرف اسید فسفریک در دنیا به تولید کودهای فسفاته اختصاص دارد. در این فرآیند، اسید فسفریک با آمونیاک یا سنگ فسفات اضافی واکنش داده و ترکیباتی مثل سوپرفسفات تریپل (TSP)، دیآمونیوم فسفات (DAP) و مونوآمونیوم فسفات (MAP) تولید میشود؛ کودهایی که فسفر قابلجذب برای گیاه را در اختیار خاک قرار میدهند و نقش کلیدی در رشد ریشه، گلدهی و افزایش عملکرد محصولات کشاورزی دارند. کیفیت اسید فسفریک ورودی به این فرآیند – از نظر خلوص و میزان ناخالصیهای فلزی – مستقیماً روی درصد فسفر قابلجذب کود نهایی اثر میگذارد.
افزودنی در خوراک دام و طیور (فسفاتهای خوراکی)
فسفر یکی از عناصر ضروری برای رشد استخوان، متابولیسم انرژی و باروری در دام و طیور است. از اسید فسفریک برای تولید فسفاتهای خوراکی مانند دیکلسیم فسفات و مونوکلسیم فسفات استفاده میشود که بهعنوان مکمل معدنی به جیره غذایی دام، طیور و آبزیان اضافه میشوند. کیفیت این فسفاتها، بهویژه از نظر پایینبودن میزان فلوئور، برای ایمنی و سلامت دام اهمیت بالایی دارد.
عامل کاتالیزوری در برخی فرآیندهای پتروشیمی
در صنعت پتروشیمی، اسید فسفریک بر پایه بستر جامد (Solid Phosphoric Acid catalyst) بهعنوان کاتالیزور در فرآیندهایی مانند پلیمریزاسیون پروپیلن و تولید برخی هیدروکربنهای آروماتیک استفاده میشود. این کاتالیزور به دلیل پایداری نسبی و هزینه مقرونبهصرفه، همچنان در برخی واحدهای پالایشی و پتروشیمی برای فرآیندهای الکیلاسیون و پلیمریزاسیون کاربرد دارد.
صنایع دارویی و تولید فسفاتهای دارویی
در صنعت داروسازی، اسید فسفریک بهعنوان ماده اولیه برای تولید انواع فسفاتهای دارویی – از جمله کلسیم فسفات مورد استفاده در قرصها و مکملهای معدنی – به کار میرود. همچنین در برخی فرمولاسیونهای دارویی، از این اسید برای تنظیم pH محلولها و بافرهای دارویی استفاده میشود. به دلیل حساسیت بالای این کاربرد، اسید فسفریک مصرفی باید از خلوص بسیار بالا و عاری از هرگونه ناخالصی فلزی یا میکروبی برخوردار باشد.
صنعت الکترونیک برای پرداختکاری (Polishing) سطوح سیلیکونی
در صنعت نیمههادیها و الکترونیک، اسید فسفریک با خلوص فوقالعاده بالا برای اچینگ و پرداختکاری سطوح سیلیکونی و آلومینیومی در ساخت تراشهها و مدارهای مجتمع استفاده میشود. این فرآیند نیازمند حذف کامل ناخالصیهای فلزی و ذرات معلق از اسید است، چون کوچکترین آلودگی میتواند عملکرد تراشه نهایی را مختل کند؛ به همین دلیل، اسید فسفریک الکترونیک از گرانترین و خالصترین گریدهای موجود در بازار محسوب میشود.
صنعت سرامیک و شیشه
در تولید سرامیک، اسید فسفریک بهعنوان چسباننده و تنظیمکننده در برخی لعابها و بدنههای سرامیکی مقاوم به حرارت استفاده میشود و به بهبود خواص مکانیکی و مقاومت حرارتی محصول نهایی کمک میکند. در صنعت شیشه نیز از ترکیبات فسفاته برای تولید انواع خاصی از شیشههای اپتیکی و مقاوم استفاده میشود که خواص نوری متفاوتی نسبت به شیشههای سیلیکاتی معمولی دارند.
صنایع غذایی و نوشابهسازی بهعنوان تنظیمکننده اسیدیته و طعمدهنده (E338)
اسید فسفریک با کد افزودنی E338 در صنعت غذا و نوشیدنی، بهویژه در نوشابههای گازدار مثل کولا، بهعنوان تنظیمکننده اسیدیته و طعمدهنده تیز و ترش استفاده میشود. این ماده همچنین در برخی فرآوردههای لبنی و محصولات پخت نانوایی نقش تنظیم pH را ایفا میکند. برای این کاربرد، اسید فسفریک باید از گرید غذایی (Food Grade) با انطباق کامل با استانداردهایی مانند FCC باشد تا از نظر خلوص و عاریبودن از فلزات سنگین، برای مصرف انسانی ایمن باشد.
تصفیه و اسیدشویی سطوح فلزی و زنگزدایی (Rust Removal) پیش از رنگآمیزی یا آبکاری
پیش از هر عملیات رنگآمیزی، آبکاری یا پوششدهی روی قطعات فلزی، سطح باید کاملاً از زنگ، اکسید و آلودگیهای سطحی پاک شود. اسید فسفریک بهدلیل خاصیت خورندگی کنترلشده و توانایی تشکیل لایه محافظ فسفاته روی سطح فولاد، یکی از رایجترین مواد مورد استفاده در این فرآیند است؛ همین لایه فسفاته باعث میشود چسبندگی رنگ یا پوشش نهایی به سطح فلز بهطور قابلتوجهی بهتر شود و عمر مفید قطعه در برابر خوردگی مجدد افزایش یابد.
تولید مواد شوینده و پاککننده صنعتی
فسفاتهای حاصل از اسید فسفریک، بهویژه سدیم تریپلیفسفات (STPP)، از اجزای اصلی بسیاری از فرمولاسیونهای شوینده صنعتی و خانگی بودهاند؛ این ترکیبات با نرمکردن آب سخت و جلوگیری از رسوب کلسیم و منیزیم، به عملکرد بهتر مواد پاککننده کمک میکنند. هرچند به دلیل نگرانیهای زیستمحیطی، استفاده از فسفات در برخی شویندههای خانگی محدود شده، اما در شویندههای صنعتی و برخی کاربردهای تخصصی همچنان جایگاه خود را حفظ کرده است.
تصفیه آب و پساب صنعتی
اسید فسفریک در تصفیهخانههای آب و پساب صنعتی برای تنظیم pH، جلوگیری از رسوبگذاری در خطوط لوله و همچنین بهعنوان منبع فسفر در برخی فرآیندهای تصفیه بیولوژیکی (که میکروارگانیسمها برای رشد به فسفر نیاز دارند) استفاده میشود. علاوه بر این، در سیستمهای خنککننده صنعتی، این اسید به کنترل رسوب کلسیم و جلوگیری از خوردگی داخل لولهها کمک میکند.
مشخصات محصول
- فرمول شیمیایی: H₃PO₄
- گرید: صنعتی (Industrial Grade)
- غلظتهای قابل عرضه: ۳۰٪، ۵۰٪، ۷۰٪
- حالت فیزیکی: مایع کاملاً شفاف، بدون رسوب و کدورت
بستهبندی و لجستیک
- گالنهای صنعتی و بشکه ۲۲۰ لیتری
- مخزن IBC و حمل فله توسط تانکر
- امکان تأمین مستمر برای خطوط تولید مداوم
آدرس کارخانه
آذربایجان شرقی، کیلومتر ۳۵ جاده تبریز، شهرک صنعتی بستانآباد، خیابان صنعت ۵
کارخانه شیمی کانه ایرانیان، بستانآباد، استان آذربایجان شرقی، ایران
استعلام قیمت و موجودی
راه های ارتباطی
02188373161
02188377349
09122590719
09102500275
نکات ایمنی در مورد اسید فسفریک
هرچه غلظت اسید فسفریک بالاتر برود، خورندگی و خطرات کار با آن هم بیشتر میشود؛ پس شناخت این تفاوتها برای هر کسی که با این ماده سروکار دارد ضروری است.
در غلظت ۳۰ درصد، خورندگی نسبتاً متوسط است اما همچنان تماس با پوست و چشم میتواند تحریک و سوختگی سطحی ایجاد کند؛ به همین دلیل استفاده از دستکش نیتریلی، عینک ایمنی و لباس مقاوم به اسید توصیه اکید دارد. چگالی این غلظت در دمای ۲۰ درجه سانتیگراد حدود ۱.۲۴ گرم بر سانتیمتر مکعب است و باید در مخازن پلیاتیلنی یا فایبرگلاس مقاوم، دور از فلزات فعال و در دمای محیط نگهداری شود.
در غلظت ۴۰ درصد، هم خورندگی و هم گرمازایی هنگام رقیقسازی افزایش پیدا میکند و تماس مستقیم میتواند سوختگی شیمیایی عمیقتری ایجاد کند؛ تهویه مناسب محیط برای جلوگیری از استنشاق بخارات اهمیت زیادی دارد. چگالی این محلول در همان دمای ۲۰ درجه بین ۱.۳۴ تا ۱.۳۶ گرم بر سانتیمتر مکعب متغیر است و مانند غلظتهای دیگر باید در ظروف غیرواکنشی و بهدور از قلیاها و اکسیدکنندههای قوی نگهداری شود.
در غلظت ۵۰ درصد، اسید بهشدت خورنده میشود و تماس طولانیمدت میتواند به فلزات، بهویژه فولاد کربنی، آسیب برساند؛ در فضاهای بسته، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی کامل از جمله ماسک تنفسی توصیه میشود. چگالی این غلظت حدود ۱.۴۸ تا ۱.۵۰ گرم بر سانتیمتر مکعب است و به دلیل ویسکوزیته بالاتر، باید در دمایی بالاتر از نقطه انجماد آن (که با افزایش غلظت بالاتر هم میرود) نگهداری شود تا از کریستالیزهشدن جلوگیری شود.
نمودار استاندارد غلظت و چگالی اسید فسفریک
بهطور کلی، رابطه بین غلظت وزنی و چگالی اسید فسفریک تقریباً خطی و صعودی است: به ازای هر ۱۰ درصد افزایش غلظت وزنی، چگالی محلول بهطور میانگین حدود ۰.۰۷ تا ۰.۱ گرم بر سانتیمتر مکعب بالا میرود. این رابطه در عمل ابزار ساده و کاربردی برای کنترل کیفی سریع محصول از طریق اندازهگیری چگالی (هیدرومتری) در خط تولید محسوب میشود.
روشهای تولید صنعتی:
فرآیند تر واکنش سنگ فسفات با اسید معدنی (معمولاً سولفوریک) که خود به دو زیرروش دیهیدرات (DH) و همیهیدرات (HH) تقسیم میشود، روش HH غلظت بالاتری (۴۰-۵۰ درصد P₂O₅) در همان مرحله فیلتراسیون ایجاد میکند اما نیازمند کنترل دمایی بسیار دقیقتر و استفاده از الیاژهای حرارتی خاص در تجهیزات تولید جهت کنترل خوردگی توسط فلور موجود در سنگ فسفاته میباشد.
فرآیند حرارتی احتراق فسفر عنصری زرد در هوا برای تولید P₂O₅ و سپس هیدراسیون آن با آب، محصول این روش خلوص بسیار بالایی دارد و عاری از ناخالصیهای فلزی سنگین است.